Wat is GLP-1?
GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1, in het Nederlands glucagonachtig peptide-1. Het is een lichaamseigen darmhormoon dat onder andere wordt afgegeven wanneer je eet.
GLP-1 behoort tot de zogenoemde incretinehormonen. Dit zijn hormonen die je lichaam helpen om de bloedsuiker na een maaltijd te reguleren.
Daarnaast is GLP-1 betrokken bij de communicatie tussen je darmen, je alvleesklier en je hersenen. Hierdoor speelt het ook een rol bij honger en verzadiging.
GLP-1 is dus van nature aanwezig in je lichaam. Het is niet hetzelfde als een afslankmiddel of een geneesmiddel.
Wat doet GLP-1 in je lichaam?
GLP-1 heeft verschillende functies die met elkaar samenhangen. De belangrijkste hebben te maken met je bloedsuiker, de verwerking van voedsel en je eetlust.
1. Het helpt je bloedsuiker te regelen
Wanneer je eet, stijgt je bloedsuiker. GLP-1 stimuleert dan de alvleesklier om insuline af te geven wanneer de bloedsuiker verhoogd is.
Insuline helpt je lichaam om glucose uit het bloed op te nemen en te gebruiken als energie.
GLP-1 remt daarnaast de afgifte van glucagon wanneer dat nodig is. Glucagon is een hormoon dat de lever stimuleert om glucose aan het bloed af te geven.
Door deze combinatie helpt GLP-1 je lichaam om de bloedsuiker na een maaltijd te reguleren.
2. Het speelt een rol bij honger en verzadiging
GLP-1 is betrokken bij signalen die je hersenen helpen bepalen wanneer je voldoende hebt gegeten.
Het hormoon speelt daarmee een rol bij de regulering van je eetlust en je voedselinname.
Geneesmiddelen die de GLP-1-receptor activeren, kunnen dit effect versterken. Daardoor ervaren gebruikers vaak minder honger en raken zij eerder verzadigd.
3. Het beïnvloedt de maaglediging
GLP-1 kan ervoor zorgen dat voedsel langzamer vanuit de maag naar de dunne darm wordt doorgegeven. Dit noemen we een vertraging van de maaglediging.
Hierdoor komen voedingsstoffen geleidelijker in de darm terecht. Dat heeft onder andere invloed op de snelheid waarmee glucose na een maaltijd in het bloed verschijnt.
Het effect op de maaglediging verschilt tussen het lichaamseigen hormoon en verschillende geneesmiddelen met GLP-1-werking.
Welke rol speelt GLP-1 bij afvallen?
GLP-1 is betrokken bij de natuurlijke regeling van de eetlust en voedselinname. Dat maakt de GLP-1-receptor interessant voor geneesmiddelen die worden gebruikt bij gewichtsbeheersing.
Medicatie die op deze receptor werkt, kan ervoor zorgen dat je minder honger ervaart en eerder een vol gevoel krijgt. Hierdoor kan het gemakkelijker worden om minder te eten.
Wanneer je gedurende langere tijd minder energie binnenkrijgt dan je verbruikt, kan dat leiden tot gewichtsverlies.
Het lichaamseigen GLP-1 en GLP-1-medicatie zijn daarbij niet hetzelfde. De geneesmiddelen zijn ontwikkeld om de GLP-1-receptor langduriger te activeren dan het lichaamseigen hormoon, dat relatief snel wordt afgebroken.
Gewichtsverlies door medicatie verschilt per persoon en is niet gegarandeerd. Voeding, beweging en passende begeleiding blijven belangrijk.
Wat is het verschil tussen GLP-1 en GLP-1-medicatie?
Het belangrijkste verschil is dat GLP-1 een hormoon is dat je lichaam zelf aanmaakt, terwijl GLP-1-medicatie bestaat uit geneesmiddelen die op dezelfde receptor werken.
De receptor kun je zien als een plek op een cel waar een bepaald signaal wordt ontvangen. Wanneer een werkzame stof de GLP-1-receptor activeert, worden processen beïnvloed die onder andere betrokken zijn bij de bloedsuikerregulatie en eetlust.
Geneesmiddelen die specifiek de GLP-1-receptor activeren, worden GLP-1-receptoragonisten genoemd.
Voorbeelden van geneesmiddelen met GLP-1-werking
Hoewel sommige geneesmiddelen dezelfde werkzame stof bevatten, kunnen ze verschillen in dosering, toedieningsvorm en geregistreerde toepassing.
Mounjaro® werkt bovendien via twee verschillende receptoren. Het is daarom geen geneesmiddel dat uitsluitend op de GLP-1-receptor werkt.
Waarvoor wordt GLP-1-medicatie gebruikt?
Geneesmiddelen met GLP-1-werking worden onder andere voorgeschreven bij diabetes type 2 en voor gewichtsbeheersing. Welke toepassing is toegestaan, verschilt per geneesmiddel.
Bij diabetes type 2
Bij diabetes type 2 kan medicatie met GLP-1-werking helpen om de bloedsuiker beter te reguleren.
Ozempic® en Rybelsus® bevatten bijvoorbeeld semaglutide en zijn in de Europese Unie geregistreerd voor de behandeling van diabetes type 2 onder de voorwaarden van hun productinformatie.
Dat betekent niet automatisch dat deze geneesmiddelen ook voor gewichtsbeheersing zijn geregistreerd.
Bij overgewicht en obesitas
Sommige geneesmiddelen met GLP-1-werking zijn specifiek geregistreerd voor gewichtsbeheersing.
Wegovy® bevat semaglutide en is onder bepaalde voorwaarden geregistreerd voor gewichtsbeheersing. Ook Mounjaro®, met de werkzame stof tirzepatide, heeft een geregistreerde toepassing voor gewichtsbeheersing bij volwassenen die aan de medische voorwaarden voldoen.
Bij deze behandelingen wordt medicatie gebruikt als aanvulling op aanpassingen in voeding en beweging.
Of iemand voor een behandeling in aanmerking komt, hangt onder andere af van de gezondheidssituatie, de BMI en eventuele gewichtsgerelateerde aandoeningen.
Lees ook meer over het verschil tussen afvalmedicatie en diabetesmedicatie.
Wat moet je weten over GLP-1-medicatie?
GLP-1-medicatie is receptplichtig. Je behandelend arts beoordeelt of een geneesmiddel bij je gezondheidssituatie en behandeldoel past.
Zoals bij andere geneesmiddelen kunnen bijwerkingen optreden. Bij GLP-1-receptoragonisten komen onder andere misselijkheid, diarree, braken en verstopping voor. De mogelijke bijwerkingen en voorzorgsmaatregelen verschillen per geneesmiddel.
Ook het effect op het gewicht verschilt per persoon. Na het stoppen van een behandeling kan het gewicht opnieuw toenemen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de medicatie te kijken, maar ook naar voeding, beweging en de begeleiding tijdens een behandeling.
Lees meer over lifestyle- en voedingscoaching bij afslankmedicatie.
Veelgestelde vragen over GLP-1
Maakt je lichaam zelf GLP-1 aan?
Ja. GLP-1 is een lichaamseigen hormoon dat voornamelijk in de darmen wordt aangemaakt. Na het eten wordt het afgegeven en helpt het onder andere bij de regulering van de bloedsuiker en de eetlust.
Is GLP-1 hetzelfde als Ozempic® of Wegovy®?
Nee. GLP-1 is een natuurlijk hormoon. Ozempic® en Wegovy® zijn geneesmiddelen die semaglutide bevatten, een werkzame stof die de GLP-1-receptor activeert.
Is Mounjaro® ook GLP-1-medicatie?
Mounjaro® bevat tirzepatide en heeft GLP-1-werking, maar activeert daarnaast ook de GIP-receptor. Het wordt daarom een duale GIP- en GLP-1-receptoragonist genoemd.
Kun je afvallen door GLP-1?
Het lichaamseigen GLP-1 speelt een rol bij eetlustregulatie. Geneesmiddelen met GLP-1-werking kunnen de eetlust verminderen en zo bijdragen aan gewichtsverlies. Hoeveel gewicht iemand verliest, verschilt per persoon.
Bronnen
- Endotext – Endocrinology of the Gut and the Regulation of Body Weight and Metabolism
- Farmacotherapeutisch Kompas – GLP1-agonisten
- European Medicines Agency – Wegovy®
- European Medicines Agency – Mounjaro®
- European Medicines Agency – Ozempic®
- European Medicines Agency – Rybelsus®
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies.